با نگاهی به معماری گذشتگان درمی‌یابیم که امکان ساخت ساختمان‌های بلند از زمان‌های بسیار دور وجود داشته اما به‌خاطر سختی بالا رفتن از پله‌ها، برای ساختن سازه‌ها محدودیتی وجود داشته است؛ چرا که هنوز انواع آسانسور موجودیت نداشت.

پس از اختراع اوتیس و ایمن شدن آسانسورها ساخت‌وساز افزایش یافت و با افزایش ساخت‌وساز تقاضا برای تولید آسانسور نیز افزایش یافت و این موضوع باعث به وجود آمدن انواع آسانسور شد.

اما آسانسور منزل شما تنها نوع آسانسور موجود نیست. انواع آسانسور معمولاً عبارت است از آسانسورهای کششی، هیدرولیک، پنوماتیک و پیچی.

انواع آسانسور

• آسانسور کششی

از انواع آسانسور، آسانسور کششی است. این آسانسورها بر اساس ماشین آت‌وود کار می‌کنند. این نوع آسانسور متشکل است از دو وزنه‌ بر دو سر یک نخ که از روی یک قرقره عبور می‌کند. در آسانسورهای کششی نیز بر یک سر سیم‌بکسل، کابین آسانسور و بر سر دیگر، کادر وزنه و سیم بکسل از روی فلکة موتور عبور می‌کند.

برخی از انواع آسانسورهای کششی

در آسانسور کششی، از موتور آسانسور، برای بالا و پایین بردن کابین آسانسور و از کادر وزنه، برای کاهش فشار وارد بر موتور استفاده می‌شود. در ماشین آت‌وود همواره وزن وزنه‌ها ثابت و برابر هستند؛ به همین خاطر با وارد کردن نیروی بسیار کمی به هر طرف، سیستم جابه‌جا می‌شود. اما در این نوع از آسانسورها وزن کابین آسانسور همواره در حال تغییر است و اگر کادر وزنه هم وزن ظرفیت کابین آسانسور باشد برای بالا و پایین بردن کابین در زمان خالی بودن فشار بسیار زیادی به موتور وارد می شود، به همین خاطر وزن وزنه همواره نصف ظرفیت کابین است این امر باعث می‌شود که در زمان خالی و پر بودن کابین نصب نیروی مورد نیاز در حالت قبل به موتور وارد شود. به همین خاطر، در این نوع آسانسور به موتوری با قدرت حالت قبل نیاز خواهیم داشت و این امر باعث بهینه‌سازی در مصرف انرژی خواهد شد.

انواع مختلف طناب‌کشی‌های آسانسور کششی

در این نوع آسانسورها کادر وزنه در اطراف و درون چاه آسانسور قرار دارد و موتور آسانسور و فلکه موتور در فضایی به نام موتورخانه و بالای چاه آسانسور قرار می‌گیرد.

نوع دیگری از آسانسورهای کششی نیز وجود دارد به نام “Room Less ” که در آن دیگر نیازی به موتورخانه نیست.

نصب آسانسورهای کششی معمولاً در مراحل پایانی ساخت ساختمان انجام می‌شود و نیاز به داشتن فضایی برای چاه آسانسور و موتورخانه دارد. نصب این گونه آسانسورها در حدود یک ماه زمان می‌برد.

در ادامه مقاله «آشنایی با انواع آسانسور» به بررسی آسانسورهای هیدرولیک می‌پردازیم.

• آسانسورهای هیدرولیک

آسانسور هیدرولیک یکی از انواع آسانسور است. در گذشته آسانسورهای هیدرولیک بر اساس قانون پاسکال کار می‌کردند؛ به گونه‌ای که ظرفی پر از روغن که در سمتی سطح مقطع کوچک و در سمت دیگر سطح مقطع بزرگتری داشت و با فشار آوردن به یک سمت، سمت دیگر دستگاه در جهت عمودی جابه‌جا می‌شد. اما آسانسورهای امروزی متشکل است از موتور الکتریکی پمپ فشار روغن و جک هیدرولیک که همة این وسایل در چاهک آسانسور و در زیر کابین قرار می‌گیرد.

یک آسانسور هیدرولیک

در آسانسورهای هیدرولیک به دلیل وجود نداشتن کادر وزنه تمام بار کابین آسانسور و مسافران توسط سیستم جک هیدرولیک جابه‌جا می‌شود این امر باعث نیاز به موتورهای قوی‌ترین نسبت‌به آسانسور کششی می‌شود؛ موتور این آسانسورها به همراه یک شیر الکتریکی مخصوص -که اصطلاحاً پاوریونیت نامیده می‌شود- در ظرف روغن غوطه‌ور هستند و وظیفه تامین فشار روغن برای جک هیدرولیک را دارند.

 در این انواع آسانسور تنها در حرکت رو به بالا نیاز به کار کردن موتور وجود دارد و حرکت رو به پایین آسانسور تنها با باز شدن شیر پاوریونیت صورت می گیرد. به صورت کلی، می‌توان گفت میزان انرژی مصرفی آسانسورهای هیدرولیک برابر با آسانسورهای کششی است.

آسانسور هیدرولیک، از متداول‌ترین انواع آسانسور

به دلیل وجود سیستم جک هیدرولیک از این انواع  آسانسورها در ساختمان‌های با بیش از پنج طبقه استفاده نمی‌شود.  با وجود این محدودیت، اخیراً ا آسانسورهای هیدرولیک در مصارف خانگی محبوبیت بسیار زیادی پیدا کرده اند. در اروپا ۷۰ درصد از آسانسورهای زیر پنج طبقه هیدرولیک هستند. این امر به خاطر نرمی در زمان حرکت، خرابی آسانسور و استهلاک بسیار کم، توانایی جابه‌جایی بارهای بسیار سنگین، امکان ایجاد آسانسورهای زیبا و شیشه‌ای، عدم نیاز به موتورخانه در پشت‌بام و امنیت بسیار بالا در هنگام وقوع زلزله است.

یکی دیگر از انواع آسانسورها، آسانسورهای مغناطیسی‌ است. در ادامه به‌بررسی آسانسورهای مغناطیسی می‌پردازیم.

• آسانسورهای مغناطیسی

همه ما تاکنون با آهنرباها بازی کرده‌ایم و زمان نزدیک کردن قطب‌های ناهمنام آهنربا شاهد فرار آهنرباها از هم بوده‌ایم. اساس کار آسانسورهای مغناطیسی نیز به همین شیوه است. در چاهک این آسانسورها، به‌جای قرار دادن ریل آسانسور در دیواره‌ها آهنربای مغناطیسی کار می‌گذارند در کف آسانسور نیز یک آهنربای مغناطیسی با  قطب مخالف آهنربای واقع در دیواره ها وجود دارد، با اتصال برق نیروی رانش باعث بالا رفتن آسانسور می‌شود.

آسانسور مغناطیسی

این نوع آسانسورها بدون استفاده از کابل و موتور کار می‌کنند؛ حتی امکان حرکت چند کابین آسانسور در یک چاه وجود دارد. این تکنولوژی حتی امکان حرکت افقی را به  کابل‌های آسانسور را می دهد. از آسانسورهای مغناطیسی می‌توان به‌عنوان انقلابی در صنعت آسانسور یاد کرد. چون با وجود این آسانسورها دیگر هیچ محدودیتی در طراحی ساختمان‌های بلند وجود نخواهد داشت.

این آسانسورها  بسیار امن‌تر از سایر آسانسورهاست. اما به علت قیمت بسیار بالای این آسانسورها نصب این آسانسورها به‌صورت عمومی رواج  پیدا نکرده است.

این ویودئوی جالب را درباره آسانسورهای مغناطیسی مشاهده کنید.

یکی دیگر از انواع آسانسورها، آسانسور پنومایتک است. استفاده از آسانسورهای پنوماتیک انتخاب خوبی برای خانه‌های دوبلکس و یا خانه‌های دو الی چهار طبقه‌ای- که جای بسیار کمی دارد- است.

این آسانسورها را می‌توان در فضایی در حدود یک متر مربع نصب کرد. نصب آسانسورهای نیاز به ایجاد چاه یا قرار دادن موتور خانه بر روی پشت بام ندارد همچنین برای نصب این آسانسورها، از برق تک‌فاز استفاده می‌شود که خطر برق گرفتگی را بسیار پایین می‌آورد.

آسانسور پنوماتیک در یک خانه دوبلکس

از این نوع آسانسورها برای جابه‌جایی بار و افراد به‌صورت محدود استفاده می‌شود و در بیشترین ظرفیت خود توانایی جابجایی وزنی حدود ۲۴۰ کیلوگرم را دارد.

آسانسور پنوماتیک شامل یک استوانه وکیوم‌شده است که امکان عبور هوا از هیچ نقطه‌ای از آن به جز محفظه مشخص‌شده در بالای آسانسور را نمی‌دهد. برای بالا رفتن آسانسور موتور آسانسور شروع به خارج کردن هوا از درون محفظة بالای کابین آسانسور می‌کند و با ایجاد خلا کابین به سمت بالا کشیده می‌شود و برای پایین رفتن آسانسور،  محفظة بالای آسانسور باز شده و اجازه ورود هوا به فضای بالای کابین را می‌دهد و در نتیجه آسانسور به سمت پایین حرکت می‌کند.

و اما آسانسورهای پیچی…

• آسانسور پیچی

این نوع آسانسورها بهترین انتخاب برای خانه‌های کم‌جا با حداکثر ارتفاع ۴ طبقه است. آسانسورهای پیچی را می‌توان هم با برق سه‌فاز و هم برق تک‌فاز نصب و راه‌اندازی کرد.

آسانسورهای پیچی شامل یک پیچ بلند، یک مهره و یک تسمه است که توسط موتور به حرکت در می‌آیند و آسانسور را جابه‌جا می‌کند. این انواع آسانسورها دارای ایمنی بسیار بالایی هستند؛ به صورتی که  می‌توان از این آسانسورها به‌عنوان آسانسورهای بدون سقوط یاد کرد. این امر به خاطر آن است که مکانیزم این آسانسور در حالت عادی بدون حرکت و قفل است و تسمه تنها عامل حرکت می‌باشد و در صورت پاره شدن تسمه آسانسور از کار می‌ایستد.

یکی از انواع آسانسورهای پیچی، ساخته شرکت پله‌نورد در ایران

برای نصب آسانسورهای  پیچی نیاز به قرار دادن فضا برای موتورخانه وجود ندارد؛ چون موتور آسانسور بر روی بدنه سوار می‌شود. برخلاف آسانسورهای پنوماتیک آسانسورهای پیچی محدودیتی برای تعداد مسافر ندارند و می‌توانیم از آنها در ابعاد بسیار کوچک تا ابعاد بسیار بزرگ استفاده کنیم. در حال حاضر در ایران این نوع آسانسور به صورت انحصاری توسط شرکت پله‌نورد امن ایرانیان تولید و فروخته می‌شود.

در این مقاله سعی کردیم انواع آسانسور را برای شما به‌طور تجمیلی بررسی کنیم. شما چه نوع آسانسوری را ترجیح می‌دهید؟ دیدگاه‌های خود را با ما درمیان بگذارید.